توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥١ - صنعت عكس و انحاء آن

فى جانب المسند.

ترجمه‌

مصنّف گويد:

و از وجوه معنوى صنعت عكس ميباشد و آن اين است كه جزئى از كلام را مقدّم كرده و سپس مؤخّرش مى‌كنند.

عكس داراى وجوه و انحائى است:

از جمله: آنكه بين يكى از دو طرف جمله و مضاف‌اليه آن طرف ديگر جمله واقع شود مانند: عادات السّادات سادات العادات.

و از جمله: آنكه بين متعلّقين دو فعل در دو جمله عكس واقع شود مانند:

يخرج الحىّ من الميّت و يخرج الميّت من الحىّ‌ .

و از جمله: آنكه عكس بين دو لفظى كه در دو طرف جمله قرار گرفته‌اند واقع شود مانند:

لا هنّ حلّ لهم و لا هم يحلّون لهنّ‌ .

صنعت عكس و انحاء آن‌

شارح گويد:

و از جمله وجوه معنوى صنعت عكس ميباشد و آن اينستكه جزء از كلام را بر جزء ديگرش مقدّم كرده و سپس جزء مقدم را از جزء ديگر كه ابتداء مؤخّر بود، مؤخّر بياورند.

البتّه عبارت صريح در اينمعنا كلامى استكه بعضى گفته‌اند و آن اينستكه:

در كلام جزئى را كه مؤخّر بوده مقدّم كرده سپس عكس نمائى يعنى‌